Bir Yaratıcı Dans Dersinde Neler Olur ?

/Bir Yaratıcı Dans Dersinde Neler Olur ?

Anlamı ve tanımı ile toplumumuza biraz yeni biraz da yabancı kaçan yaratıcı dans, aslında mağara içinde yaşayan ve dışında çeşitli sebeplerle bedenini, dansı kullanarak ritüeller yapan ilk insandan tutun da, ailenizde büyük büyük dedelerinizden size miras kalan halk oyunlarınızın da temelidir.

Peki bu temel belli bir hareket ya da form mudur ?

Hayır değildir….

Bu temel felsefesidir…Evet felsefesi…Hadi biraz daha açalım ne demek istediğimizi…

Yaratıcı dans çeşitli güdü ve ihtiyaçlar ile ortaya çıkmış, hareket denemeleri ve doğaçlamaları ile gerekirse yerleşik-dansçı dilinde fiks-, gerekirse anda yapılan ve bırakılan, tekrarlanmayan dans araştırması ve seansıdır aslında. Laban hareket analiz prensipleri ile insanın varoluşu kadar eski olan bu formun kavramsal çerçevesi çizilmiş olsa da deneyimli bir eğitmenin, çalışkan bir dansçını elinde bu seanslar beklenmedik zenginliklere ulaşabilir, katılımcılarını sözsüz iletişim dilinin, beden kullanımında repertuarı çeşitlendirmenin, ifade, anlatım ve duru görünün, dinginliğin içindeki dans ve dansın içindeki dinginliğin zirvesine taşıyabilir.

“Seans” kelimesinden lütfen konuya tıbbi yaklaştığımı sanmayın, buradaki seansı İngilizcedeki session kelimesinin anlamı yerine kullanıyor ve sizleri hafızamızda ilkokul yıllarını çağrıştıran “ders” kelimesinden uzaklaştırmak istiyorum. Yaş grubu ne olursa olsun yaratıcı dans, “ders” ten öte bir deneyimdir.

Her bir katılımcı yaşı ne olursa olsun “bildiği kendini” getirir bu seansa; sonra araştırmalar başlar, şaşırmalar başlar, bedenden şöyle bir ses gelir “ bir dakika daha önce beni hiç böyle kullanmamıştın ? !”… Beden, günlük hayat ya da form odaklı egzersiz serileri içinde daha önce geçmediği, düşünemediği nokta ve açılardan geçer ve bunların hiçbiri düşünerek olmaz.

Nihayet beden üçboyutlu bir tasarım olarak hak ettiğine işlerliğe ulaşır, işleyen demir ışıldar!  Artık her bir beden parçası olasılıkları dahilinde ve diğer beden parçaları ile birlikte sonsuz kombinasyon olasılıkları ile harekete, bir okyanusa açılırcasına açılır. Seanslar devam ettikçe kaptanın mahareti artar, gemi güçlenir, beden kendi rüzgarları ile dansa dalar.

Her yaşa uygun olan yaratıcı dans, birlikte yapılan bireysel bir çalışmadır esasında, zamanla ikili çalışmalar, grup çalışmaları, kompozisyonlar işin içine girer, ancak amaç “biz”den önce kendi alanında genişlemiş, konforlu durabilen bir “ben” yaratmaktır.

Şarkı her ne kadar “her yaşın ayır bir güzelliği var” dese de, yaratıcı dans “her yaşın ayrı bir ihtiyacı var” der…Çocuklar bugün teknoloji ile iyice uysallaşan, hareketsizleşen bedenlerine güç, esneklik, koordinasyon katmak, yine azalmakta olan dikkat, algı, hafıza sürelerini yaratıcı dansın her ders araştırmaları için sunduğu farklı kavramlar ışığında arttırmak; yaşlılar gerilemeye başlayan fiziksel fonksiyonlarını, hafızalarını, pozitif ruh hallerini korumak; yetişkinler ise çoğu zaman çocukken sahip oldukları/olmak istedikleri dansçı bedenlerini, yaratıcılık, yargısız hareket, dans, performans becerilerini geri kazanmak, sanatsal-estetik kalıplardan özgürleşmek; kısaca “kendini-yeniden-” bulmak için gelirler.

Sosyalleşmekse tüm yaş grupları için ortak paydadır. Bir çocuk sınıfına girdiğinizde hemen yerde birbirine yapışık oturan ya da yalnız yerleşmiş öğrenciler görebilirsiniz; yetişkin sınıflarında ise aynı çocuklarda olduğu gibi, belki bu sefer çok daha bilinçli olarak birlikte duran ve izole olmak isteyen bireyler vardır. Dileklere saygı duyulmakla birlikte yaşamın ne bir uç ne de öbür uçta uzun süre devam edemeyeceği aşikardır. Yaratıcı dans da katılımcılarına saygı duymakla beraber hiç hesaplamadan çoğul yaşayanları tekil şahıs dansına, tekil yaşayanları çoğul dans paylaşımlarına davet eder. Kendiyle, bedeniyle, çevresi ile olumlu teması genişleyen katılımcının özgüveni, işbirliği becerisi, problem çözme yeteneği gelişir…Günün sonunda her yaratıcı dans dersi tek bir şeye hizmet eder, önce kabul, sonra farkındalık…

Yaratıcı dans dersi bir filozof yetiştirmeyi hedeflemese de, çalışma sonrasında biraz hareket biraz da terden yanakları pembeleşmiş insanların seansın özgürlüğü, özgünlüğü, oyunsuluğu üzerine konuştuklarını duyabilirsiniz. Sözel olarak paylaşılan ya da paylaşılmayan deneyimler onlarda kalır, onlarla yol alır, yolda olabildiğince pusula olur.

Paketlenmiş pek çok ürün gibi “herkese aynı” bir çıktısı yoktur yaratıcı dansın…Kimi neşe der, kimi sanat, kimi akış, kimi tatlı bir yorgunluk, kimi çok boyutluluk, kimi seyahat, kimi de sanatla zayıflama…Neredeyse spirituel bir klişe olmaya yaklaşmış şu cümle, ortaya çıktığı kadim zamanlardan bugüne yaratıcı dans için de geçerlidir, “Herkes ihtiyacı olanı alır”, alır da; eğitimcinin pedagojik vizyonu, becerisi ve dans sanatına yaklaşımı, alandaki deneyimi her seansa fark katıp, yelpazedeki renk tonlarını çeşitlendirir.

2018-12-20T12:34:23+00:00

Recent Posts